#ITOANGSAFEMOTHERHOODSTORYKO: ARLENE TAÑEGA

IMG_0305

Name: Arlene Tañega

Trabaho: Nurse

Bilang ng taon sa trabaho:  1 year

Edad:  27 years old

Bilang ng anak: Isa (1)

 

 

 

 

Q:  Ano ang naging karanasan mo bilang first time nanay at bakit ka nag-exclusive breastfeeding?

IMG_0301

Healthy si Baby Zander dahil sa Exclusive Breastfeeding

A:  2013 noong nag-graduate ako ng Nursing.  Pero ipinagpaliban ko ang pagkuha ng Board Exam dahil nabuntis ako.  Naisip ko bilang first time nanay na tutukan ang pagbubuntis ko.  May 2014 nang nanganak ako.  Noong una hinihikayat ako ng nanay ko na gumamit ng formula milk.  Pero dahil sa mga natutunan ko sa Nursing alam kong mas makakabuti sa baby ko ang exclusive breastfeeding.  Pinadede ko lang talaga si Baby Zander ng 6 months, ni walang tubig.

Naging maganda ang epekto nito, una matipid at anytime puwede ko siyang pakainin, hindi na kailangan magtimpla.  Hindi siya naging sakitin at kahit diarrhea hindi siya nagkaroon.  Mabilis ang naging paglaki at pagbigat niya.  Advanced siya kasi 4 months dumadapa na, at 7 months naakyat niya na yung hagdan namin!  Hindi na siya masyado gumapang noon, umuupo agad.  Pati pagsabi ng mama at papa maaga niyang nagawa.  Ang bilis talaga!

Q: Paano mo nagamit ang kaalaman mo sa pagiging nurse sa SafeBirth at paano ka nakatulong sa ibang ina? 

A:  Noong 1 and a half years old na siya nag-Board Exam na ako at pumasa ako noong January 2016.  February 2016 napasok na ako sa SafeBirth.  Dahil sa karanasan ko sa breastfeeding, hinihikayat ko talaga lahat ng nanay na mag-Exclusive Breastfeeding.  Binabahagi ko ang experience ko sa kanila.

Arlene collage 2

Bukod sa paggawa ng nurse duties, ibinahagi rin ni Nurse Arlene ang kaniyang gatas sa ibang SafeBirth babies

Noong mga panahong iyon nagpapadede pa rin ako sa anak ko pero siyempre kapag duty napupuno ng gatas ang dibdib ko. Umaabot na sa paninigas dahil punong puno na ito ng gatas.  Naisip ko bakit hindi ko i-offer sa mga nanay na nanganganak sa SafeBirth na padedehen ang mga anak nila, lalo na yung mga nahihirapan mag-breastfeed.  Ayun na nga at ilang mga SafeBirth babies ang nakinabang sa gatas ko, bukod sa aking anak.  Minsan kasi yung baby iyak ng iyak dahil gutom na.  Kaya sa akin muna sususo, hanggang magkagatas na ang nanay nila at ililipat na ang pagpapadede.

Q: Ano ang nararamdaman mo at nakakatulong ka sa mga nanay sa pagpapadede ng kanilang mga anak?

A:  Natutuwa ako kasi minsan babalik ang mga nanay sa SafeBirth tapos itatanong nila kung naaalala ko pa ba ang baby nila.  Minsan malalaki na sila, mga 8 months pataas makikita ko yung baby nila na malusog.  Masayang masaya ako kasi nakakatulong ako sa mga nanay at mg baby.  Malaking bagay sa akin na naiimplwensyahan ko sila na mag-breastfeed dahil minsan hindi talaga madali.  Bukod sa naibabahagi ko ang personal na experience, naibabahagi ko rin ang gatas ko.  Kahit na sabihing may pambili ng formula na gatas, iba pa rin kasi talaga kapag laking gatas ng ina ang isang bata.

Arlene collage 1

Walang tatalo sa bonding na dulot ng breastfeeding

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

 

#ITOANGSAFEMOTHERHOODSTORYKO: NURSE TINA TATAD-GUBANTES

tina-1

 

Name: Cristina Tatad-Gubantes (Tina)

Trabaho: Nurse

Bilang ng taon sa trabaho:  4 years

Edad:  31 years old

Bilang ng anak: Isa (1)

Baby:  Krizana Anica Gubantes (2 years old)

 

 

Q:  Paano ka napasok sa pag-aalaga ng mga buntis at ano ang naging karanasan mo?  

A:  Nagsimula ako bilang nurse sa delivery room ng isang public hospital, mahigit isang taon ako doon.  Bilang nurse, nag-assist ako sa mga nagpapaanak na midwife at doktor.  Naging required din kami dumalo ng mga seminar para sa mga buntis, tulad ng breastfeeding at new born screening.  Isang taon akong tumigil dahil October 2014 noong ipinanganak ko si Baby Anica.  Tinutukan ko talaga ang pag-aalaga at  breastfeeding sa kaniya.  Pagbalik ko sa trabaho ay pumasok na ako sa SafeBirth Novaliches.

 

Q: Dahil sa iyong karanasan sa mga buntis at mga seminar, ano ang mga natutunan mo?  Nakatulong ba ito sa iyong pagiging ina?

tina-3

Isang taon nag-exclusive breastfeeding si Tina

A: Pakiramdam kasi ng ibang nanay mas tataba kung formula ang ipapainom.  Pero sa dami ng nanay at sanggol na nakasalamuha at na-interview ko, nakumpara ko ang pagkataba ng isang breastfed at hindi breastfed na baby.  Kadalasan mas siksik sa laman ang mga sanggol ng mga nagpapasuso.

Noong nanganak ako, kumbinsido akong mag-exclusively breastfeed ng isang taon.  May mga halos kasabayan rin akong nanganak noon, at sa paglipas ng panahon napansin ko na mas advanced ang development ng anak ko.  Apat na buwan siya nang makadapa, at nauna siyang matutong maglakad kaysa sa iba.  Mabilis niya ring natutunan ang mga salitang Mama at Papa.  Napansin kong napaka-takaw ng ibang baby sa formula milk, pero sakto lang kung dumede si Baby Anica.  Dahil rin sa Lactation Seminar sa SafeBirth, natutunan ko na maaari ko na siyang pakainin ng soft foods kapag 1 year old na siya.  Nagma-mash ako ng sayote, carrots, patatas at kaunting isda minsan.  Naging maganda ang pagtaas ng kaniyang timbang at lagi siyang masaya.

Ngayon kapag magkakasakit siya, pinapa-breastfeed ko siya at mabilis siyang gumagaling.  Sabi nga nila ay may antibiotics ang gatas ng ina.  Nakikita ko rin sa kaniya na may comfort siyang nakukuha kapag pinapasuso ko.

Q:  Bilang nurse sa SafeBirth paano mo ibinabahagi ang iyong kaalaman sa ibang buntis?

anica-collage-2

Mula noon hanggang ngayon, happy baby si Anica.

A:  Kinikuwento ko sa kanila ang mga karanasan ko.  Lahat ng natutunan sa breasfeeding seminar ay totoo pala.  Minsan kapag may mga pasyente na nagpapasuso at gumagamit ng formula, pinag-uusap ko sila tungkol sa kanilang mga karanasan.  Maganda dahil nakukumbinseng mag-breastfeed ang ibang mga gumagamit ng formula.  Hindi lahat, pero mas okay nang sumubok.

Mabilis kasi ma-discourage ang ibang ina.  Kailangan talagang tiyagain dahil masakit talaga at kung minsan ay magsusugat pa.  Alamin ang tamang posisyon, dahil makakatulong ito ng malaki sa inyong pagpapasuso.  Isipin na lang nila na ito ay para kay baby.  Isipin ang mga long-term na epekto.

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

#ITOANGSAFEMOTHERHOODSTORYKO: Nona Andaya-Castillo

nona-5

Nona Andaya-Castillo

International Board Certified Lactation Consultant (IBCLC)

Hindi ako ako lumaki sa gatas ng aking ina.  Kaya noong ako ay nabuntis nagbasa ako ng mga libro tungkol sa natural birthing at breastfeeding.  Dahil naging sakitin ako bilang bata, desidido akong magpasuso noong nalaman ko ang benepisyo nito.

Napaaga ng dalawang linggo ang aking panganaganak at sa kasamaang palad ay wala sa tabi ko ang aking asawa.  Mabuti na lang at handa ako at sa tulong ng aking tiya ay nadala ako sa ospital.  Pagkapanganak ko kay Sierra Isabelle idiniretso siya sa nursery.  Gusto kong magpasuso pero hindi ako pinayagang pumunta sa nursery.  Hindi ko raw siya puwedeng i-breastfeed.  Nang araw na iyon, pinainom siya ng formula milk.

nursery

Dalawang araw hindi nakita ni Nanay Nona ang sanggol dahil hindi pa strikto sa pagpapatupad ng rooming-in policy

Hindi ko alam ang karapatan kong magpasuso noong panahong iyon, kaya sinunod ko ang ospital.  Pero noong pangatlong araw ramdam kong sobrang dami na ng gatas sa aking dibdib dahil sumasakit na ito.  Pinakiusapan ko ang mga doktor at nurse na payagan na akong magpasuso para mabawasan ang pressure.  Sa wakas ay pinayagan nila ako.

Iyon ang unang beses kong mahawakan ang aking anak.  Tinignan ko ang kaniyang mga mata at maliliit na daliri.  Nalungkot talaga ako nang hindi ako pinayagan ng ospital na hawakan siya sa loob ng dalawang araw.  Matapos ko siyang mapasuso ay kinailangan ulit naming maghiwalay at dinala siya sa nursery.

Nang makauwi kami sabik akong magpasuso, at sinubukan ko ito agad para makabawi.  Pero napansin ko na hindi na ganoon kalaki ang aking dibdid.  Kapag pinisil ko naman ito ay kaunti lang ang tumutulong gatas, kaya inakala kong natuyo na ang gatas ko.  Talagang nalungkot ako dahil gustong gusto ko talagang mag-breastfeed.  Gusto akong tulungan ng aking asawa pero wala siyang magawa dahil wala siyang alam tungkol sa breastfeeding.

Sa sumunod na 15 na araw, formula milk ang pinainom ko sa aking anak.  Dahil na rin sa pagbabago sa hormones at hindi pagpapasuso, nagkaroon ako ng post-partum blues.  Iyak ako ng iyak.  Ang pagiging ina ay isang napakaganda at mahalagang gampanin, pero ito rin ay ikinatakot ko.

Litong lito ako kung ano ang ipapakain sa aking anak.  Gusto kong malaman kung ano ang pinakamainam na artificial milk.  Isang kaibigan ang nagbigay ng payo na subukan kong makipag-ugnayan sa isang breastfeeding support group.

Tumawag ako kay Ines Fernandez, executive director ng Arugaan.   Sa tawag na iyon, sinigurado niya sa akin na mayroon pa akong gatas at dapat ko subukan ulit na magpasuso.   Walang kapantay ang gatas ng ina ayon sa kaniya.

nona-1

Nanay Nona at baby Isabelle

 

Sa ika-15 na araw ni Isabelle, nakadepende na siya sa aking gatas.  Tinapon ko lahat ng bote at formula milk para magsimula ang aking relactation.   Nang gabing iyon kasama kong natulog ang aking anak sa kama, habang siya ay pinapasuso ko.  Masuwerte rin na hindi siya nalito sa paghakab at naging magana ang kaniyang pagdede.  Sabay kaming nagsikap para patuloy ang supply ng gatas sa aking dibdib.

Tuwang tuwa ako na nakakapag-exclusively breastfeed na ako.  Pero nag-alala ako dahil dalawang beses lang siya umihi nang gabing iyon, kumpara sa ilang beses niyang pagdumi noong formula ang gamit namin.  Inakala kong hindi sapat ang kaniyang nakukuha.  Pero kinalma ako ni Ines at sinabing ang gatas ng hayop ay maraming artificial at hindi naaayon na sangkap na masyadong mabigat para sa digestive at excretory system ng isang sanggol, kaya ito madalas dumumi noon.

Ang sunod kong problema ay ang pamamaga ng aking utong.  Matagal ko siya pinapasuso at sobrang sakit sa tuwing siya ay maghahakab. Para akong dextrose na nakabit sa isang sanggol.  Ang relactation ay isang nakakapagod na proseso.  Pero kung iisipin ko ngayon, marahil ito ay dulot ng mali kong posisyon sa pagpapasuso noon.

Malaki ang suporta ng aking ina, asawa at mga tiyahin sa aking pagpapasuso.  Tumulong sila sa gawaing bahay.  Bagamat payat ako at maging si Isabelle ay hindi rin masyado nagdagdag ng timbang, siya ay alert, perceptive at active.  Paglaon ay nagdagdag rin siya ng timbang.

Kinailangan kong bumalik sa trabaho at dumalo ng conference sa malalayong lugar.  Nagulat ako na napakarami ko pa ring gatas.  Sa panahong kailangan kong pumunta sa ibang bansa, nagulat ako sa aking pagbalik nang matuklasan ko na ang biyenan ko na 47 na taon na noong panahon na iyon, ay nagpapasuso sa anak ko!  Isang taon pang pinasuso ng aking biyenan si Isabelle.  Sobra-sobra ang pasasalamat ko!

Isang ganap na adult na si Isabelle ngayon, at madalang siyang nagkakasakit.  Ni hindi rin siya nagkaroon ng diarrhea, at lumaki siyang matalino.  Malapit siya sa akin, sa aking biyenan at sa aking asawa.

nona-collage

SafeBirth Seminar:  Secrets to a Joyful Breastfeeding

 

Ang breastfeeding journey ko na ito ang nag-udyok sa akin para tulungan ang ibang ina na magpasuso.  Naging adbokasiya ko ang pagpapalaganap, pagsuporta at pagprotekta rito.  Dahil dito nagkaroon ako ng oportunidad na makasalamuha ang iba’t ibang klaseng tao at makapunta sa iba’t ibang panig ng Pilipinas at mundo.

Taong 1996 noong ako ay naging breastfeeding counsellor, at 2004 nang naging isa ako sa tatlong Pilipinong accredited International Board Certified Lactation Consultant.

Ang pinakamagandang gantimpalang ng trabahong ito: ang makita ang maganang pagsuso ng isang sanggol sa kaniyang ina na isang paalala kung paano tayo inaaruga ni Inang Kalikasan.

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

Adapted from http://www.nanaynona.com/blog/my-birthing-and-breastfeeding-story

 

#ITOANGSAFEMOTHERHOODSTORYKO: Grace Benaid

2

Mother:  Grace Benaid

Edad: 24 years old

Bilang ng Anak:  Isa

Baby:  Ania Sadie Abedes

Birthday:  January 12, 2017

 Q: Paano ka nahikayat na mag-attend ng Breastfeeding Seminar at anu-ano ang mga natutunan mo rito?

A:   Simula pa lang inimpluwensyahan na ako ng kapatid ng partner ko tungkol sa benefits ng exclusive breastfeeding.  Mas masustansiya ito, nagkakaroon ng mas malalim na bonding kay baby, at malaki ang matitipid.  Kung mamahaling formula ay aabutin ng limang libo sa isang buwan ang gagastusin sa gatas!

grace-collage

Habang hinihintay ang paglabas ni Baby Ania, dumalo ng Secrets to A Joyful Breastfeeding seminar si Mommy Grace

Nag-attend ako ng Secrets To A Joyful Breastfeeding ni Ms. Nona Andaya-Castillo (SafeBirth Seminar series).  Nalaman ko ang downside kapag formula; hindi talaga ito ang ‘best’ tulad ng breastfeeding.  Nagkaroon rin ng practical tips.  Marami raw kasing nanay ang nagaakala na wala silang gatas, pero ayon kay Nanay Nona maaaring mahirap lang itong palabasin sa umpisa. Mayroong gatas halos lahat ng ina at kailangan lang tiyagain.  Ito ang naalala ko noong nahirapan akong mag-breastfeed pagka-panganak.

Q:  Anong pagsubok ang kinaharap mo sa breastfeeding pagkapanganak?

A:  Noong unang dalawang araw ayaw talaga mag-latch ng baby ko.  Iyak lang siya ng iyak.  Naghalo na ang stress ko dahil sa sakit dahil caesarean ako plus ‘yung frustration na hindi ko siya mapadede.  Buti na lang suportado kami ng kapatid ng partner ko na nagbre-breastfeed rin.  Siya ang nagbibigay ng gatas kay baby noong una.  Ang kaso hindi naman siya laging available.

 

new

Mensahe ng pasasalamat ni Mommy Grace para kay Nanay Nona

Q:  Anong ginawa mo? May tips ba mula sa seminar na nakatulong sa iyong problema sa breastfeeding?

A:  Inalala ko ang tip ni Nanay Nona tungkol sa skin-to-skin contact.  Nakapatong lang sa akin si baby habang nakahiga.  Sabi kasi ay makakatulong itong magpakalma, dahil naririnig niya ang tibok ng puso ni nanay.  Nagkakaroon ng kaparehong environment dahil ‘yun rin daw ang naririnig niya habang nasa sinapupunan pa.

Muntik na akong  mag-give up at nagpapabili na ako ng formula milk noong pangalawang gabi.  Naiiyak na ako dahil alam kong gutom na gutom na siya.  Salamat na lang at nag-latch siya sa wakas!  Sobrang saya ko kasi kampante na ako na magagawa kong mag-exclusive breastfeeding.  Iyon talaga ang goal namin.

 

baby-2

Happy and healthy Baby Ania

Q:  Ano ang maipapayo mo sa first time mommies na katulad mo?

A:  Siyempre dahil first time mayroong fear of the unknown. Maghanda at pataasin ang kaalaman tungkol sa pagbubuntis. Maaaring mag-attend ng mga seminar mula sa mga eksperto.  Panay rin ang Google ko noon.  Maraming website ang nagbibigay ng advice, at may mga applications na makakatulong sa pagbubuntis.  Siguraduhin lang na iko-konsulta niyo rin sa inyong midwife o doktor ang mga nababasa niyo bago gawin para maging ligtas.

 

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

 

#ITOANGSAFEMOTHERHOODSTORYKO: Jerica Diaz-Velarde

jec-saab

 

Mother:  Jerica Rose Diaz-Velarde (Jec)

Edad: 29 years old

Bilang ng Anak:  Isa

Baby:  Ma. Ysabelle Genica Velarde (Saab)

Birthday:  September 8, 2016


 

 

Q:  Bilang first time mommy, bakit naging mahalaga sa’yo ang exclusive breastfeeding? 

A:  Humingi ako ng advice galing sa pamilya at mga kaibigan ko, lalo ‘yung mga nagpasuso.  Nakita ko rin ang kaibahan ng mga babies na exclusively breastfed at ‘yung mga mixed feeding.  Kahit noong 4 weeks old pa lang siya, hindi nagkakasakit ang anak ko kahit minsan ay nakakasama ang mga pinsan niyang may ubo at sipon. Mabilis ang weight gain niya mula 3.3 kg (newborn) up to 6.3 kg (10 weeks).

Q: Nahirapan ka bang mag-breastfeed?

A:  Puyat at pagod ang una sa listahan.  Bilang isang cesarean mommy nagpadagdag ang sakit ng operasyon sa unang dalawang linggo.  Pagkalabas ni baby sa operating room 24/7 ko na siyang kasama, at sinigurado ng ospital na every 2 hours ang pagpapasuso.  Tig-15 minutes latching sa left breast, tapos ay sa right breast, kahit hindi namin alam kung may gatas na lumalabas sa akin.  Hanggang sa nagsusugat ang nipples ko at nagdurugo.  Napapakagat-labi na lang ako sa sakit, pero para kay baby lahat titiisin. Sobrang sakit noong unang linggo.  Unang tatlong araw ay black ang dumi niya, hanggang sa naging greenish at hanggang sa naging yellow,  na ibig sabihin ay may nadedede na siyang gatas.

fb-pump

 

Q:  Paano mo hinarap ang mga pagsubok na ito? 

A:  Sa kabila ng hirap sa breastfeeding, blessed ako na magkaroon ng asawa at pamilya na todo suporta sa akin.  Hindi naging madali after birth pero sa tulong nila ay napagaan ang pagpapagaling ko, kaya natutukan ko ang breastfeeding.  Ngayon, worth it ang nakikita kong epekto.  Mabilis ang eye development niya.  Nagko-communicate siya through coos and giggles.

 

jec-saab-gene

 

Pagsuporta ni Daddy Gene sa breastfeeding ni Mommy Jec

 

Q:  Ano ang maipapayo mo sa first time mommies na katulad mo?

A:  Sipag at tiyaga ang katuwang ko sa breastfeeding journey ko.  Puso ang labanan dito.  Kapag nanghihina ang loob mo, titignan mo na lang ang anak mo at isiping siya ang may benepisyo sa lahat ng pagod mo.  Bilang isang ina wala tayong gusto ibigay sa anak kung hindi ang best, ‘di ba?  Humingi ng tulong sa asawa o kamag-anak kung sa tingin mo ay napapagod ka na.  Panigurado ay may taong handang tumulong the best way possible.

Breastfeeding is best for babies.  Totoo ito, walang halong biro. Kumain ng masusustansiyang pagkain at huwag hayaang magkasakit ang sarili.  Kung kaya ko, kaya niyo rin!

Cheers to all breastfeeding moms!  🙂

jec-saab-3

 

Baby Saab:  Ngiting tagumpay

 

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

#ItoAngSafeMotherhoodStoryKo: Marivel Casañas

_ens0275

 

Mother:  Marivel Casañas

Edad: 33 yo

Bilang ng Anak:  Tatlo

Baby:  Rhazela Mhara Casañas

Birthday:  September 24, 2016

 

 

 

 

Q:  Sino ang nagimpluwensiya sa’yo para mag-breastfeed?

A:  Pinalaki kaming walong magkakapatid sa Butuan, Mindanao.  Lahat kaming magkakapatid pinasuso ng nanay ko, dahil sa probinsya noon walang nagfo-formula at kung mayroon man ay hindi namin afford.  Sa aming walo walang naging sakitin at lahat kami ay lumaking maayos at malusog.

Sa pagtanda ko natutunan ko mula sa iba na talagang mas mabuti mag-breastfeed.  Sabi nila puno ito ng bitamina at gamot ito sa sakit ng bata.  Sabi rin nila na kapag pinainom mo ng formula ang anak mo ay parang pinainom mo siya ng gatas ng hayop.  Wala naman akong problema sa pagpapasuso, kaya mas mabuti nang gatas ng ina ang ipakain sa mga anak ko kaysa iba pa.

img_5510

 

Si Marivel kasama ang ibang SafeBirth Mommies na nagpapasuso

 

Q:  Ano ang naging epekto ng breastfeeding sa tatlo mong anak?

A:  Walang sakitin sa tatlo kong anak.  Malulusog sila at kung magkaroon man ng ubo o sinat mabilis silang gumaling.  Nadadaan sa pahinga at maraming tubig kapag tinatamaan sila ng sakit.  Sa paaralan wala silang problema at palaging nasa top!  Mabilis nilang naiintindihan ang mga tinuturo. Nakakatuwa kasi talagang napakaganda ng pagpapasuso.  Wala ka pang gastos.

 

Q:  Paano nakatulong ang iyong paanakan sa iyong pagpapasuso?

2-breastfeeding
Safebirth poster

A:  First time ko sa private at natuwa ako na bukod sa malinis at maayos, ay nagamit ko ang PhilHealth sa SafeBIrth.  Welcome na welcome ang pakiramdam ko sa mga nurse at midwife.

Tinuro nila na ang unang lumalabas na gatas na naninilaw (colostrum) ay napakasustansiya.  Maganda ito para kay baby para hindi maging sakitin.  May mga poster rin tungkol sa breastfeeding na nakapaskil sa clinic.  Laging nagpapaalala ang OB na magpacheck-up para walang problema. Maging ang ibang nanay, hinihikayat rin nilang mag-breastfeed.

Nagpayo sila na para dumami ang gatas kumain ng isda, tahong at malunggay.  Maganda ang naging epekto sa akin ng malunggay at lahat ng ulam ko lalo na ‘yung may sabaw ay sinasahugan ko nito.

 

May Safe Motherhood Story ka ba na nais mong ibahagi?

Maaaring bisitahin ang aming Facebook page at i-message kami para ibahagi ang iyong karanasan.

 

Gatas ng Ina Bida sa Panahon ng Sakuna: Mga Tunay na Kwento

Ang Barangay Tatalon sa Quezon City, kung saan tabi-tabi ang kabahayan ay hindi ligtas sa nakakapaminsalang pagbaha tuwing malakas ang ulan. Apektado ang maraming pamilya sa lugar pero hindi ito naging sagabal sa ekslusibong pagpapasuso ng ilang mga ina sa lugar.  Gatas ng ina ang naging sandata nila laban sa pagkagutom at pagkakasakit ng kanilang mga sanggol sa panahon ng sakuna.

qc-flood-drill2-73114

IMAGE SOURCE: www.rappler.com

First time mommy si Baby Jane Santos at dalawang buwan pa lamang ang kaniyang sanggol na si MJ nitong Agosto 2016.  Dahil sa walang humpay na pag-ulan na dulot ng habagat, naging lagpas-tao ang baha sa lugar nila.  Dala lamang ang damit na suot, kinailangan nilang mag-evacuate sa mas ligtas na lugar. Ang covered court ang nagsilbing tahanan nila sa loob ng mahigit dalawang araw. Tatlo pang ibang pamilya ang naging kahati ng pamilya ni Baby Jane sa kanilang espasyo sa basketball court. Simula pagkapanganak kay MJ ay ekslusibo niya itong pinasuso.

img_5071

Mommy Baby Jane and Baby MJ

“Sabi nila mas mabuti magpadede dahil hindi nagiging sakitin ang bata at mabilis lumaki.  Sa dalawang buwan, mabilis ang lumaki si MJ, naging mabigat at mataba,” ayon kay Baby Jane.

Sa kabila ng kanilang sitwasyon sa evacuation center hindi siya nahirapang pakainin ang anak.  Habang sila ay umaasa sa limitadong relief goods, mabuti na lang at tuloy-tuloy ang kaniyang supply ng gatas.  Dagdag pa ni Baby Jane, “Nakakatipid din po kami dahil hindi na kailangan bumili ng gatas.  Diaper na lang ang kailangan pagkagastusan noong panahon na ‘yon.”  Matapos ang malakas na ulan, sa kabila ng paglaganap ng sakit tulad ng ubo, sipon at diarrhea na karaniwang nangyayari sa panahon ng sakuna, nanatiling malusog ang sanggol na si MJ.

Maging ang tatlong anak ni Rosalie Romano na mula rin sa Barangay Tatalon ay hindi kailanman pinainom ng formula milk. Hindi naging hadlang ang ulan at bahang dulot ng habagat noong taong 2012 sa kaniyang pagpapasuso sa bunsong anak na si Eloisa Mae na ngayon ay apat na taong gulang na.  “Sa kahirapan ng buhay ngayon, mas tipid ang pagpapasuso.  Mas madali rin dahil hindi na kailangan magtimpla ng gatas at hindi pagising-gising sa gabi,” kuwento ni Rosalie.

img_5183

Mommy Rosalie and Eloisa Mae

Mahalaga ang nutrisyong nakukuha ng inang nagpapasuso.  Ayon sa kaniya, “Kapag hindi maayos ang pagkain, kakaunti ang gatas.  Maganda kung masustansya  tulad ng isda, at gulay tulad ng malunggay at kalabasa.”   Dahil limitado ang kanilang pagkain at lahat ng tindahan ay sarado, malaking tulong ang suporta ng kaniyang pamilya sa pamamagitan ng pagbibigay ng sapat na pagkain para patuloy na magkapagpasuso noong panahon ng kalamidad.

“Lahat ng anak ko malakas, at hindi pasaway.  Hindi sila gaanong nagkakasakit at kung magkaroon man ay lagnat-lagnat lang,” pagmamalaki ni Rosalie. “Aanhin mo ang ibang gatas, kung mayroon ka naman.  Mabuti na sa kalusugan, hindi pa nauubusan.”

 

Gatas ng Ina: Sagip-Buhay para sa mga Sanggol sa Panahon ng Kalamidad 

Ang Pilipinas ay hindi ligtas sa mga panganib na dulot ng bagyo, baha, lindol at tsunami.  Ayon sa 2015 World Risk Index report ang Pilipinas ay pangatlo sa mga bansang pinaka malapit sa kalamidad sa buong mundo.  Sa pagtataya ng PAGASA, ang nararanasan nating mga pag-ulan ay maaaring umabot hanggang Disyembre lalo na sa pagpasok ng naka-ambang La Niña.

IMG_0232

Sa panahon ng sakuna, pinakamataas ang pagkakasakit at pagkamatay sa mga bata at sanggol.  Mas bata ang edad, mas mataas ang panganib.  Kung kaya ang mga sanggol na may edad anim na buwan pababa ang dapat bigyan ng pangangalaga.  Kapag nakainom ang mga sanggol ng gatas na may kontaminadong tubig, o nakalagay sa maruming bote, maaari silang magkasakit ng diarrhea at mamatay sa loob lamang nang ilang oras.

Dito maaasahan ang kagalingan ng breast milk. Narito ang ilan sa mga dahilan kung bakit pinakamainam ang gatas ng ina sa panahon ng kalamidad:

IMG_3789

Breast is best.

Ang gatas ng ina ang nagbibigay ng pinakamataas na proteksyon sa sanggol laban sa mga sakit, tulad ng respiratory diseases, pagtatae at malnutrisyon na maaring ikamatay ng sanggol. Pinalalakas ng gatas ng ina ang resistenya ng mga bagong panganak na sanggol upang mapanatili silang malusog.

Tandaan na sapat at angkop ang sustansya ng gatas ng ina para sa sanggol. Hindi matutumbasan ng formula milk ang sustansya at benepisyo nito.

Posible ang pagpapasuso sa kahit anong panahon.

Ito ay nananatiling ligtas ano man ang klima, tag-araw man o tag-ulan. Makakaiwas ang sanggol mula sa panganib ng pag-inom ng kontaminadong tubig na maaring idulot ng formula feeding.  Hindi na nangangailangan ng ano pa mang kagamitan tulad ng bote at tsupon na maaaring magkaroon ng mikrobyo.

Ang pagpapasuso ay nabibigay-ginhawa sa ina at sanggol.

Dahil sa oxytocin o mas kilala sa tawag na happy hormone na aktibo sa katawan ng ina sa panahon ng pagpapasuso ay nagiging kalmado ang pakiramdaman ng nanay. Naibibigay din ito ng pisyologikal at emosyonal na pangangailangan ng sanggol. Nararamdaman niya na patuloy siyang inaaruga at minamahal ng mga tao sa kaniyang paligid.  Nababawasan ang tensyon at stress na nararamdaman ng mag-ina sa kapag nakakaranas ng sakuna.

Ito ay hindi nakapipinsala sa ating kapaligiran.

Dahil hindi kailangan ng gamit tulad ng bote at tsupon, nakakaiwas tayo sa lalong pagpapalala ng kalagayan ng ating kapaligiran na nagdudulot ng climate change hazards.  Wala itong iniaambag sa pagkasira ng ating kalikasan na dulot ng mga basura tulad ng plastik, bote, karton at foil. Hindi rin ito lumilikha ng polusyon na karaniwang nililikha ng paggawa ng formula milk.

Ang pagpapasuso ay LIBRE, ANGKOP, SAPAT at LIGTAS.  Sa katunayan, hindi lang ito pagkain bagkus ay nagsisilbing gamot at proteksyon para sa mga sanggol. ‘Di matatawaran ang benepisyo nito hindi lang para sa ina at sanggol, kung hindi para sa buong komunidad.

Sa panahon ng disaster kung saan libo-libong biktima ang nangangailangan ng tulong mula sa gobyerno o ibang institusyon para tugunan ang pangangailangan sa pagkain at gamot, siguradong maasahan ang natural na biyaya ng gatas ng ina. ###

Sources:

http://www.nnc.gov.ph/39-featured-articles/1636-action-against-hunger-urges-pres-duterte-to-drive-change-on-development-issues-in-the-philippines

http://www.gmanetwork.com/news/story/323652/lifestyle/healthandwellness/unicef-mothers-should-continue-to-breastfeed-in-disasters-emergencies

http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2013/philippines-breastfeeding-20131128/en/

 

An Experiment Baby

“Jamir is an experiment baby”, this is how our neighbors tag my 10-month old son. They were amazed by how we raise our little child and constantly tell us that what we do to our child is one of a kind.

The Preparation

jamir and mommyThe experience began when our baby Jamir was born. In spite of our goal to have a normal delivery, my wife Nean underwent CS operation but that did not hinder us. We requested the attending physicians, the OB and the pedia, to let Jamir experience Unang Yakap—an important step where the child lies on his/her mother’s chest to have skin-to-skin contact, and be breastfed for the first time.

Remarkably up until we went home, Jamir continues to breastfeed to his mother as often as necessary. As weeks passed by, we were gradually overcoming the difficulties of our experiment.

Exclusive breastfeeding

Jamir is exclusively breastfed in the first six months of his life. No water. No vitamins. No solid foods. Studies show that breastmilk is 88% water. In fact, giving excess water to babies below six months is fatal and may cause water intoxication. Vitamin supplements were not permitted since the nutritional value of the breastmilk is enough for his needs. He’s also used to not taking medicine for common illnesses such as colds and cough.

It was actually amazing that Jamir needed nothing but breastmilk to survive for the first six months.

Complementary feeding

We started to introduce solid food to Jamir when he officially turned ‘6 months’. The first food we gave to him is avocado with breastmilk. We only provide natural food to Jamir and refrain from adding sugar, salt, junk food, especially water to his diet. And at the same time, we continue breastfeeding him. Gratefully, Jamir has a good appetite. In the first 2 months of introducing solid food, Jamir had already eaten almost everything from the Bahay Kubo—okra, patola, upo, kalabasa, sibuyas, luya, talong, petsay and many more.

jamir photo

This August, Jamir turns 1. Jamir is healthy and at the same time we are able to save money for more important things we need rather than buying expensive formula milk, distilled drinking water, baby’s processed food and the like.

Our Realization

There is no powdered milk that can equate the nutrition that natural food has. Feed your child right! Vitamins supplement is unnecessary if you feed your child right and processed food is not healthy and would never be.

The world is perfectly created; that life is best on its natural course. A woman lactates because it is what her child needs. All mothers lactate and it is a rare condition that a woman does not have the capacity of producing milk to breastfeed her child. Explore the wonders of nature and you’d be surprised how it could be life-saving.

Jamir is not an experiment baby. He is breastfed and continues to eat fruits and vegetables until now. He is active and healthy. He is undoubtedly a baby nurtured naturally.

Moreover, this is our way to express how we love him. Someday he will definitely thank us for not giving him those unnatural and unhealthy stuff that most babies eat and that we spared him from junks during his first year of life.

Jamir is not being experimented. He is being guided, nurtured and loved. ###

akosiliet green-bnok (4)

 

Jaime de Guzman is a 25-year-old father. He is a member of the following support groups: Breastfeeding Pinays, Babywearing Philippines, Modern Cloth and Nappying Philippines, and Gentle Birth Philippines.